Historia piwa

Około 10 000 lat p.n.e. ludzie, żyjący do tej pory głównie z polowań i zbierania dziko rosnących owoców, coraz częściej osiadali się w jednym miejscu tworząc osady. Mniej więcej w tym okresie rozpoczął się rozwój rolnictwa. Protoplastami warzenia piwa byli prawdopodobnie Sumerowie w Mezopotamii o.k. 7000 lat p.n.e., a pierwszymi surowcami do jego produkcji - jęczmień oraz owies i proso. Najstarszy przepis na produkcję pochodzi jednak z przed o.k. 4000 r.p.n.e., zapisany na glinianych tabliczkach zwanych "Monument bleu" i opisujący sposób przygotowania napoju z pszenicy orkisz.

Przepis na sikaru ("boskie piwo") - wg. pradawnego przepisu Sumerów

Produkcją piwa wśród Sumerów zajmowały się kobiety, gdyż to rzemiosło znajdowało się pod opieką żeńskich bóstw (boginią piwa była Ninkasi).

Babilonia

Tradycję i sztukę warzenia piwa przejęli po upadku Sumerów - Babilończycy. Są oni pomysłodawcami dodawania chmielu w celu poprawy smaku tego złocistego trunku. Każdemu obywatelowi przysługiwały 3 litry piwa dziennie, a piwowarze byli zwolnieni ze służby wojskowej. W XVIII w. p.n.e., słynny władca Hammurabi zawarł przepisy regulujące ceny handlu piwem oraz zakaz dolewania wody. Za ich złamanie można było zostać uwięzionym w kadzi warzelnej lub wrzuconym do rzeki.

Egipt

"Pożywienie faraonów" - taki przydomek nosiło stosunkowo lekkie, jasne piwo w Egipcie. Przyrządzane je bez dodatku chmielu, ale za to dobrze gasiło pragnienie. Było podstawowym pożywieniem obok chleba, a każdy obywatel otrzymywał porcję 5 litrów tego trunku dziennie. W Egipcie odkryto także najstarszy browar. Datowany na ok. 3700r. p.n.e., był w stanie pomieścić ok. 390 litrów piwa.

Przepis na egipskie piwo - wg. naukowców

Najpopularniejsze egipskie piwo z dodatkiem soku daktylowego nazywało się zythum, mocne (10-15% alkoholu) - dizythum, słodzone - karmi. Piwo jako dar boga Ozyrysa, było stosowane także w medycynie.

Polacy nie gęsi...

Z Egiptu sztuka piwowarstwa przeniosła się do Azji, a stamtąd do Grecji i Rzymu. Do Polan - protoplastów Polaków, piwo dotarło między VI-X w. n. e. Dopiero jednak w IX w. dodano chmiel, którego początek powszechnego stosowanie w europejskim browarnictwie datuje się na XII w.

Średniowiecze

Okres średniowiecza to początek dużego rozkwitu browarnictwa, którego głównymi producentami były klasztory. Jako pożywny i dający energię napój, mnisi mogli pić piwo także w trakcie postu. Produkowali je na potrzeby własne, dla pielgrzymów, ale także nie raz stosowali je jako środek płatniczy. Każdy klasztor miał swoje własne receptury ważenia, a wiele dzięki sprzedaży i monopolowi na rynku zgromadziły pokaźne majątki, które przyczyniały się także do rozwoju technologii produkcji. Symbolem piwa w Irlandii stał się Św. Patryk, który dopiero za dobrego "browara" odprawiał egzorcyzmy do wezwanego gopspodarstwa.

W XII w. zniesiono monopol klasztorów na piwo, choć ze względu na najwyższą technologię produkcji i ich duże środki finansowe - mnisi byli najbardziej uprzywilejowaną grupą. Niemniej za produkcję wzięła się także szlachta, która zatrudniała piowowarów i stawiała własne browary. Karol Wielki powołał w tym czasie urząd indendenta, który miał na celu nadzorowanie jakości produkcji. Te wszystkie działania przyczyniły się do znacznego rozwoju technologi  i większego do piwa.

Nowożytność

Technologia produkcji piwa zmieniła się mocno od zamierzchłych czasów. Mamy dzisiaj znacznie więcej wiadomości o samej fermentacji oraz oczywiście inny sprzęt (termometr alkoholowy, chłodziarki). Dziś piwo jest najpopularniejszym napojem alkoholowym na świecie, w którym w ciągu jednej tylko minuty wypija się blisko 100 tys. butelek / puszek piwa.

Rodziny piw

Wyróżniamy dwie duże rodziny piw - ale (piwa fermentacji górnej) oraz lager (piwa fermentacji dolnej). Rodzaj fermentacji zależny jest od użytych drożdży. Przy dolnej fermentacji, drożdże fermentują w niższych temperaturach i osadzają się na dnie fermentatora. Piwa takie posiadają większą trwałość i pełniejszy, bardziej orzeźwiający smak. Do tej rodziny należą także piwa fermentacji spontanicznej. W przypadku górnej fermentacji drożdże osadzają się na górze fermentatora, fermentując w temperaturze wyższej (nawet do 25 stopni). Piwa takie są bardziej smakowe i aromatyczne.

Piwa górnej fermentacji

ale pale - tradycyjne brytyjskie, jasne lub ciemnobrązowe, słabe

* ale mild - tradycyjne brytyjskie, słabe

* ale bitter - tradycyjne brytyjskie, bursztynowe, słabe, gorzkie

* scottish ale - szkockie, ciemne, słabe, z posmakiem dymu

* ale blegique - belgijskie, złote lub miedziane, słabe

* brown - bursztynowe, mocne i słodkawe, czasami z posmakiem orzechów.

* porter - ciemne, mocne i słodkawe.

* stout - ciemne, słabe, o delikatnym palono-gorzkim posmaku

* weizen / weissbier - jasne lub ciemne,  o bananowo-goździkowym posmaku, mocno musujące

* trapist - belgijska odmiana piw klasztornych, jasne, czasami o posmaku karmelu

* altbier / alt - półciemne, gorzkie

* abbaye - ciemne, mocne

* czerwone - słodkawe

* kölsch - jasne, mocne

Piwa dolnej fermentacji

* pilzner / pils - jasne, gorzkie

* lager - jasne, gorzkie

* bock - bursztynowe, mocne

* porter - mocne

* ice lager - jasne

Piwa fermentacji spontanicznej

lambic - gorzkie (gueze, kriek, faro - odmiany)

Bibliografia:

* Wikipedia - Wolna Encyklopedia
* Michael Jackson - Tyskie vademecum piwa
* Zdzisław T. Nowicki - Domowe piwa, cydry, wina, nalewki, likiery, kremy