Python dla początkujących hobbystów – Środowisko pracy i narzędzia

Instalacja Pythona (Windows, macOS, Linux)

Zanim zaczniesz programować w Pythonie, musisz zainstalować go na swoim komputerze. Na szczęście cały proces jest prosty i nie wymaga specjalistycznej wiedzy. Poniżej znajdziesz instrukcje dla trzech najpopularniejszych systemów operacyjnych: Windows, macOS oraz Linux.

Windows

• Wejdź na oficjalną stronę Pythona: https://python.org

• Kliknij „Download Python” – strona automatycznie zaproponuje najnowszą wersję odpowiednią dla twojego systemu.
• Pobierz instalator i uruchom go.
• WAŻNE! Przed kliknięciem „Install Now”, zaznacz opcję Add Python to PATH (u dołu okna). Dzięki temu Python będzie dostępny z poziomu wiersza poleceń.
• Kliknij „Install Now” i poczekaj na zakończenie instalacji.
• Po instalacji możesz sprawdzić, czy wszystko działa. Otwórz Wiersz poleceń (naciśnij Win + R, wpisz cmd i naciśnij Enter), a następnie wpisz:

python --version

macOS

• Otwórz przeglądarkę i przejdź na https://python.org
• Wybierz „Downloads”, a następnie „macOS” i pobierz najnowszy instalator.
• Otwórz pobrany plik .pkg i postępuj zgodnie z instrukcjami instalatora.
• Po zakończeniu instalacji otwórz Terminal (możesz znaleźć go przez Spotlight, skrót Cmd + Spacja, wpisz „Terminal”).
• Sprawdź instalację poleceniem:

python --version

Uwaga: na macOS domyślnie może być zainstalowany starszy Python 2.7. Do nauki używaj zawsze polecenia python3.

Linux (Ubuntu/Debian)

Wiele dystrybucji Linuksa ma już Pythona zainstalowanego. Aby to sprawdzić, otwórz Terminal i wpisz:

python --version

Jeśli Python nie jest zainstalowany, możesz dodać go poleceniem:

sudo apt update sudo apt install python3

Po zakończeniu instalacji wpisz ponownie:

python --version

Po zainstalowaniu Pythona na swoim systemie możesz już pisać i uruchamiać pierwsze programy.

Pierwsze uruchomienie: REPL i skrypty Python

Po zainstalowaniu Pythona możesz od razu zacząć programować! Python pozwala na dwa podstawowe sposoby pracy: korzystanie z interaktywnego trybu (REPL) oraz uruchamianie skryptów zapisanych w plikach. Oba podejścia są bardzo przydatne – poznaj je na początek.

REPL – interaktywny tryb Pythona

REPL (Read-Eval-Print Loop) to interaktywne środowisko, w którym możesz wpisywać polecenia Pythona „na żywo” i natychmiast zobaczyć efekt ich działania. To świetny sposób na szybkie testowanie kodu, naukę i eksperymentowanie z nowymi poleceniami.

Jak uruchomić REPL?

Windows

Otwórz Wiersz poleceń (np. przez Win+R → cmd → Enter), a następnie wpisz:

python

Jeśli nie działa spróbuj

py

macOS / Linux:

Otwórz Terminal i wpisz:

python3

Po uruchomieniu zobaczysz coś podobnego do:

Python 3.x.x (default, ...)
>>> 

To właśnie interaktywny tryb Pythona. Teraz możesz wpisywać polecenia, np.:

print("Hello, World!")
2 + 2

Każde polecenie zostanie natychmiast wykonane, a wynik pojawi się na ekranie.

Aby wyjść z REPL, wpisz exit() lub naciśnij Ctrl+Z (Windows) lub Ctrl+D (macOS/Linux).

Skrypty Python – uruchamianie plików z kodem

Kiedy Twój program staje się dłuższy, warto zapisywać kod w plikach tekstowych z rozszerzeniem .py. Dzięki temu możesz wracać do swojego kodu, edytować go i uruchamiać wielokrotnie.

Jak stworzyć i uruchomić skrypt?

Otwórz dowolny edytor tekstu (np. Notatnik, Visual Studio Code, Sublime Text) i wpisz swój kod, np.

print("To jest mój pierwszy skrypt!")

Zapisz plik jako moj_skrypt.py, a następnie otwórz terminal lub wiersz poleceń. Przejdź do folderu z plikiem i wpisz:

• Windows

python moj_skrypt.py

lub

py moj_skrypt.py

• macOS/Linux

python3 moj_skrypt.py

Po uruchomieniu skryptu zobaczysz wynik działania programu na ekranie.

Podstawy terminala (wiersz poleceń)

Podczas nauki Pythona często będziesz korzystać z terminala (inaczej: wiersza poleceń, konsoli lub powłoki). To narzędzie, które pozwala komunikować się z komputerem za pomocą tekstowych poleceń. Dzięki terminalowi możesz uruchamiać programy, przeglądać pliki i foldery czy instalować dodatkowe narzędzia.

Nie musisz znać wszystkich komend na pamięć – wystarczy poznać kilka podstawowych, które znacznie ułatwią Ci pracę z Pythonem.

Jak uruchomić terminal?

• Windows:
  Wciśnij Win + R, wpisz cmd i naciśnij Enter.
  (Możesz też wyszukać „Wiersz poleceń” lub „Command Prompt” w menu Start.)
• macOS:
  Otwórz Spotlight (Cmd + Spacja), wpisz „Terminal” i naciśnij Enter.
• Linux:
  Znajdź „Terminal” w menu aplikacji lub użyj skrótu Ctrl + Alt + T.

Podstawowe polecenia

Oto kilka najważniejszych komend, które przydadzą Ci się podczas pracy:

Przykład:

cd Dokumenty

Przenosi Cię do folderu „Dokumenty” (jeśli taki istnieje).

ls

Wyświetla listę plików i folderów w bieżącym katalogu (na macOS/Linux).

Na Windows wpisz

dir

Kilka praktycznych wskazówek

• Klawisz Tab – podczas wpisywania nazw folderów lub plików możesz nacisnąć Tab, aby automatycznie je uzupełnić.
• Strzałki góra/dół – pozwalają przewijać historię wpisywanych komend.
• Jeśli coś nie działa – sprawdź, czy jesteś w odpowiednim folderze (cd lub pwd) i czy poprawnie wpisałeś nazwę pliku.

Terminal to potężne narzędzie, które pozwoli Ci wygodnie uruchamiać skrypty i zarządzać plikami. Nie bój się eksperymentować i sprawdzać nowych poleceń – z czasem praca z terminalem stanie się dla Ciebie czymś naturalnym!

Edytor kodu (Visual Studio Code)

Do pisania i edytowania kodu w Pythonie najlepiej używać specjalnego edytora, który ułatwia pracę programiście. Jednym z najpopularniejszych i najwygodniejszych jest Visual Studio Code (w skrócie: VS Code). To darmowy, nowoczesny edytor dostępny na Windows, macOS i Linux, który świetnie sprawdza się zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych użytkowników.

Dlaczego warto używać VS Code?

• Podpowiada składnię i pomaga znajdować błędy w kodzie na bieżąco.
• Ma wygodną kolorystykę i czytelny układ.
• Umożliwia uruchamianie i debugowanie skryptów bezpośrednio z edytora.
• Możesz łatwo instalować rozszerzenia, np. do Pythona czy innych języków.

VS Code to narzędzie, które może znacznie przyspieszyć Twoją naukę programowania i uczynić ją bardziej komfortową. Warto poświęcić chwilę, aby dobrze je poznać!

Instalacja i konfiguracja VS Code

Visual Studio Code (VS Code) to lekki, darmowy edytor kodu, który bardzo ułatwia pisanie programów w Pythonie. Instalacja i konfiguracja edytora są proste i zajmują tylko kilka minut.

Instalacja VS Code

1. Pobierz instalator
   • Wejdź na oficjalną stronę: https://code.visualstudio.com
   • Kliknij przycisk „Download for…” – strona sama rozpozna Twój system operacyjny (Windows, macOS lub Linux).
2. Zainstaluj program
   • Uruchom pobrany instalator i przejdź przez proces instalacji, zostawiając domyślne ustawienia.
   • Na Windowsie możesz zaznaczyć opcję „Add to PATH” oraz „Open with Code” – pozwoli to wygodnie otwierać pliki i foldery bezpośrednio w VS Code.
3. Uruchom VS Code
   • Po zakończeniu instalacji znajdź ikonę „Visual Studio Code” i uruchom program.

Konfiguracja do pracy z Pythonem

1. Zainstaluj rozszerzenie Python
   • Po uruchomieniu VS Code kliknij ikonę „Extensions” po lewej stronie (lub użyj skrótu Ctrl+Shift+X).
   • W polu wyszukiwania wpisz python.
   • Wybierz rozszerzenie o nazwie Python (autorstwa Microsoft) i kliknij „Install”.
   • To rozszerzenie doda podpowiedzi składni, uruchamianie i debugowanie kodu oraz wiele innych przydatnych funkcji.
2. (Opcjonalnie) Zainstaluj polską wersję językową
   • W wyszukiwarce rozszerzeń wpisz „Polski” lub „Polish Language Pack for Visual Studio Code” i zainstaluj, jeśli chcesz korzystać z interfejsu po polsku.
3. Ustaw interpreter Pythona
   • Jeśli masz zainstalowanego więcej niż jednego Pythona na komputerze, VS Code poprosi Cię o wybór interpretera.
   • Kliknij w prawym dolnym rogu na napis „Select Python Interpreter” lub użyj skrótu Ctrl+Shift+P, wpisz „Python: Select Interpreter” i wybierz wersję, której chcesz używać (najlepiej najnowszą).

Pierwsze uruchomienie programu

1. Utwórz nowy plik: kliknij „File” > „New File” i zapisz go jako hello.py.
2. Wpisz: pythonKopiujEdytujprint("Witaj w Visual Studio Code!")
3. Zapisz plik (Ctrl+S).
4. Uruchom program:
   • Najłatwiej: kliknij prawym przyciskiem myszy na kod i wybierz „Run Python File in Terminal” (Uruchom plik Python w terminalu).
   • Możesz też uruchomić program skrótem Ctrl+F5.

W terminalu pojawi się wynik działania programu.

Masz już zainstalowany i skonfigurowany edytor VS Code z rozszerzeniem do Pythona! Teraz możesz wygodnie pisać, uruchamiać i rozwijać swoje programy, korzystając z wielu ułatwień, jakie oferuje ten edytor.